TÜRKÇE DEUTSCH
PROJEKTEHALLAC MEDIENVON UNSPRESSEANKÜNDIGUNGENIMPRESSUMKONTAKT

"Eğlence başarının özüdür" diyen Ueli Steck'in Everest'teki son antrenmanlarından bir kare. (Kaynak: Ueli Steck'in resmi Facebook hesabı.)

Trende öğrendim öldüğünü

Ciğerlerini yakan soğuk havayı ve gözlerini kör eden güneşi özlemişsin. Yeniden yola çıkıp dağlarla baş başa kalma vaktinin geldiğini düşünüyorsun. Vücudun hiç olmadığı kadar güçlü, iyisin. Cümlelerin "Dünden öğren, bugün için yaşa, yarın için umut et" diye bitiyor. Dağlardaki özgürlük, ölümle kol kola usta.

MURAT NAROĞLU

Viyana
- Beklentilerimin boşa çıktığı bir dağ yolculuğundan dönüyordum. Nisan ayının son günündeki güzel havaya rağmen önceden yağan kar zorluk çıkarmıştı. Yanımdaki boş koltuğa eşyalarımı bırakmış, gün içerisinde gelen mesajlara cevap vermekle meşguldüm. Derken yeni bir ileti daha aldım. Bir haber başlığıydı bu. Everest'te (8.848 m) rekor denemesi yapan İsviçreli dağcının yaşamını yitirdiği yazılıydı. Köşedeki küçük fotoğrafta, kırmızı montlu bir adam vardı. Keskinliğiyle övündüğüm gözlerim yanılsın istedim. Olmadı.

Gazetenin sayfası açıldığında gördüm adını. Lakabını unutmamışlardı: "İsviçre Makinesi" Ueli Steck. Farklı ülkelerin haber ajanslarını taradım. Bir umut işte, bilirsin. Lakin hep aynı gerçekle yüzleşmek zorunda kaldım. On sekizinde başladığın profesyonel dağcılık kariyerin kırk yaşında sona ermişti.   

Hedef ve kaza

Dört yıl önceki tatsız bir olay nedeniyle yarım kalan Everest-Lhotse Projesi'ni tamamlamak istiyordun. Batı sırtını aşıp Hornbein rotasından Everest'e çıkacak, ardından dünyanın en yüksek dördüncü dağı olan Lhotse'ye (8.516 m) geçecektin. Oksijen desteği almadan tamamlayacağın bu turu daha önce gerçekleştirebilen olmamıştı.

Yetkililerin açıklamalarına bakılırsa, Everest'in komşularından Nuptse'deki (7.861 m) antrenman sırasında, 7.600 metre civarındayken kayıp düşmüşsün. Yerel saatle 09:00 sularında, 30 Nisan'da. Bin metre gibi bir düşüşten bahsediliyor, inanamıyorum. Bedenin Nuptse'nin zemininde bulunmuş. Helikopterle Katmandu'ya getirilişini izledim. İçimde ince bir sızı.

Eğlence ve arkadaşlık

Dönüp dönüp Facebook hesabını inceliyorum. Fotoğraflardan üç tanesi 24 Nisan tarihli. Takipçilerini bilgilendirmiş ve şöyle yazmışsın: "Eğlence başarının özüdür". Kuşkusuz ki öyle. Hayat da bir eğlence bizim için. O yüzden tebessüm eksilmez dudağımızın kıyısından.

Aynı gün verdiğin röportajın görüntüleri 25 Nisan'da, YouTube'da yayımlanmış. Moralli ve kararlısın. Bulabildiğim son video kaydı maalesef bu.

Ayın 26'sındaki son Facebook paylaşımında ise Everest Ana Kampı'ndan 7.000 metreye kadar çıkıp geri döndüğünü belirtmişsin. Aktif aklimatizasyon (yüksek irtifaya uyum) seni sen yapan tercihlerinden biriydi, biliyorum. 30 Nisan sabahı, Nuptse'deki aklimatizasyon tırmanışında yalnız olduğunu okudum. Yıllardır birlikte çalıştığın yol arkadaşın Tenji Sherpa (26), elindeki soğuk yanığı nedeniyle sana eşlik edememiş. Tenji yıkılmış bir hâlde, aranızdaki son konuşmanın 28 Nisan'da gerçekleştiğini anlatıyor. Kısa süre sonra yeniden el ele vereceğinizi söylemişsin. Sesinin yankısı hâlâ onunla.

Mayıs 2012'de, oksijen desteği almadan Everest'e çıktığında Tenji yanındaydı. Cholatse'de (6.440 m), 2015'te; İsviçre Alplerinde, 2016'da beraberdiniz. Daha nice projede birlikte çalıştınız. Tenji'nin ne kadar iyi bir insan olduğunu anlatırdın. Arkadaşın şimdi bitkin ve kederli.
    
Özgürlük ve ölüm

İnternet sitendeki son yazın (03.04.2017) ve resmi YouTube hesabındaki son videon (11.04.2017) unutulur gibi değil. Everest-Lhotse Projesi'ni harita üzerinde açıklarken  konuya hâkimsin, gözlerin parlıyor. Sınırları reddetmene alışığım, şaşırmıyorum çizdiğin rotaya. İmkânsız denileni mümkün kıldığın için sevdim seni.

Özgürlüğü bulduğun dağlarda her şeyin yolunda gitmeyebileceğinin pekâlâ farkındasın. Projeyle ilgili başarısızlık tanımında kaza ve ölüm sözcükleri geçiyor, serinkanlılığını yitirmiyorsun. Ciğerlerini yakan soğuk havayı ve gözlerini kör eden güneşi özlemişsin. Yeniden yola çıkıp dağlarla baş başa kalma vaktinin geldiğini düşünüyorsun. Vücudun hiç olmadığı kadar güçlü, iyisin. Cümlelerin "Dünden öğren, bugün için yaşa, yarın için umut et" diye bitiyor. Dağlardaki özgürlük, ölümle kol kola usta.

Destan

Dağcılıktaki en önemli ödülü (Piolet D'or) iki defa (2009, 2014) kazanmıştın. Annapurna'nın (8.091 m) güney yüzünden gerçekleştirdiğin 28 saatlik sefer 2014'te seni yeniden ödülle buluşturmuştu. Ertesi yıl Eiger'in (3.970 m) ölümcül kuzey duvarından 2 saat 22 dakika 50 saniyede zirveye çıkman inanılmazdı. Yine 2015'te, yalnızca 62 günde, Alplerin 4.000 metrenin üzerinde yüksekliğe sahip 82 zirvesine ulaştın. National Geographic ekibine göre 2015 yılının maceraperestiydin. Tartışmasız.

Shishapangma'da (8.027 m), 2016'da David Goettler ile birlikte, 16 yıldır kayıp olan iki Amerikalı dağcının cesedine rastlamıştınız. Ekim 1999'da, Tibet'teki büyük bir çığın altında kalan dağcılardan Alex Lowe, Conrad Anker'in dostu ve tırmanış partneriydi. O gün çığdan kurtulan Anker, 1924'te Everest'te kaybolan George Mallory'den geriye kalanları 1 Mayıs 1999'da bulmuştu. Tam 75 yıl sonra. Seni hemen buldular Ueli. Yazdıkça sarsılıyorum.

Ömrün bir başyapıt gibi masamda. İp kullanmadan, hızlı ve hafif tırmanma tekniğiyle gerçekleştirdiğin sololar hafızalardan silinmeyecek. Atletizm ile Alpinizmi birleştirdiğin örnek tırmanışlar sürekli hatırlanacak. Bak, ustalar birer birer seni anıyor gazete sayfalarında, haber bültenlerinde. Amerikalı Alpinist Steve House, dağcılık camiasında bile bir başka dünyadanmışsın gibi düşünüldüğünü söylemiş, 30 Nisan'da. Mucizevi işlerine, hız rekorlarına alışmışlar ancak bunları Himalayalarda da yapabilmen sıra dışıymış. İşte böylesine bir destan bıraktın geride, sevgili marangoz.

Küller

Dağcılıktaki geçici ve kısa süreli deneyimleri tekrar yaşamak için sürekli tırmanman gerektiğini yazmıştın. Bu deneyimleri başkalarıyla paylaşmak imkânsızdı. Doğayla arandaki etkileşimi, tek başına gerçekleştirdiğin tırmanışları seviyordun. Beklentilere göre değil kendi ölçütlerine göre yaşadın ve öldün, bir bahar sabahında.  

Makine sustu.

Nepal gelenekleri uyarınca yakıldı bedenin.


.....................................................................
murat.naroglu@gmail.com
08.05.2017


<-geriye: